ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಬಡತನ ರೇಖೆಗಿಂತ ಕೆಳಗಿರುವ (BPL) ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ಉಚಿತ ರೇಷನ್ ಜೀವನಾಧಾರವಾಗಿತ್ತು. ತಿಂಗಳಿಗೆ ಸಿಗುವ ಅಕ್ಕಿ, ಗೋಧಿ, ಸಕ್ಕರೆ ಮುಂತಾದ ಆಹಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳು ಅನೇಕ ಕುಟುಂಬಗಳ ಹೊಟ್ಟೆ ತುಂಬಿಸುತ್ತಿದ್ದವು. ಆದರೆ ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರ ಕೈಗೊಂಡಿರುವ ಹೊಸ ನಿರ್ಧಾರದಿಂದಾಗಿ, BPL ಕಾರ್ಡ್ಧಾರಕರಿಗೆ ರೇಷನ್ ನೀಡದೇ, ಬದಲಾಗಿ ₹1000 ನಗದು ಹಣ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಈ ಕ್ರಮವು ರಾಜ್ಯದಾದ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಚರ್ಚೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.
ರೇಷನ್ ನಿಲ್ಲಿಸಿದ ಕಾರಣವೇನು?
ಸರ್ಕಾರದ ವಿವರಣೆ ಪ್ರಕಾರ, ರೇಷನ್ ಪೂರೈಕೆಯಲ್ಲಿ ತಾಂತ್ರಿಕ ತೊಂದರೆಗಳು, ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಅಕ್ಕಿ ಸರಬರಾಜಿನ ಕೊರತೆ ಹಾಗೂ ವಿತರಣೆಯ ಅಸಮರ್ಪಕತೆ ಕಾರಣವಾಗಿ ಈ ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ರೇಷನ್ ಅಂಗಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಆಗಾಗ್ಗೆ ಕಾಣುವ ಅವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಕಡಿಮೆ ತೂಕ, ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ನಿಂತು ಕಾದು ಕಷ್ಟಪಡುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು ಸರ್ಕಾರ ನೇರ ನಗದು ವರ್ಗಾವಣೆ (DBT) ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದೆ.
₹1000 – ಸಾಕಾಗುತ್ತದೆಯೇ?
ಇಲ್ಲಿಯೇ ಜನರ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಶ್ನೆ ಮೂಡುತ್ತದೆ.
ಇಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ:
- ಅಕ್ಕಿಯ ಬೆಲೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ
- ತರಕಾರಿ, ಎಣ್ಣೆ, ಬೇಳೆ ಎಲ್ಲವೂ ದುಬಾರಿ
- ಒಂದು ಕುಟುಂಬದ ತಿಂಗಳ ಆಹಾರ ಖರ್ಚು ₹3000–₹4000 ದಾಟುತ್ತಿದೆ
ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ₹1000 ಹಣವು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಉಚಿತ ರೇಷನ್ಗೆ ಪರ್ಯಾಯವಾಗಬಹುದೇ?
ಬಹುತೇಕ BPL ಕುಟುಂಬಗಳು ಹೇಳುವದೇನೆಂದರೆ – “ಹಣ ಬರುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಅನ್ನ ಖಚಿತವಿಲ್ಲ”.
ಬಡ ಕುಟುಂಬಗಳ ವಾಸ್ತವ ಸ್ಥಿತಿ
ಗ್ರಾಮೀಣ ಹಾಗೂ ನಗರ ಬಡ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಬದುಕುವ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ರೇಷನ್ ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ಆಹಾರವಲ್ಲ, ಅದು ಭದ್ರತೆ. ನಗದು ಹಣ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಮನೆ ಬಾಡಿಗೆ, ಔಷಧಿ, ವಿದ್ಯುತ್ ಬಿಲ್ ಅಥವಾ ಸಾಲ ತೀರಿಸಲು ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ರೇಷನ್ ಇದ್ದರೆ, ಕನಿಷ್ಠ ಹೊಟ್ಟೆ ತುಂಬುವ ನಿಶ್ಚಿತತೆ ಇರುತ್ತದೆ.
ಅನೇಕ ಮಹಿಳೆಯರು ಹೇಳುವಂತೆ,
“ಅಕ್ಕಿ ಇದ್ದರೆ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಊಟ ಕೊಡಬಹುದು, ಹಣ ಇದ್ದರೆ ಎಲ್ಲವೂ ಖರ್ಚಾಗುತ್ತದೆ.”
ಸರ್ಕಾರದ ಉದ್ದೇಶ ಮತ್ತು ಜನರ ನಿರೀಕ್ಷೆ
ಸರ್ಕಾರದ ಉದ್ದೇಶ ತಪ್ಪು ಎನ್ನಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿರುವ ಲೋಪಗಳನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸುವುದು, ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ ತಡೆಯುವುದು ಮತ್ತು ಜನರಿಗೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ನೆರವು ತಲುಪಿಸುವುದು ಸರ್ಕಾರದ ಧ್ಯೇಯ. ಆದರೆ ಜನರ ನಿರೀಕ್ಷೆ ಬೇರೆ.
ಜನರು ಕೇಳುತ್ತಿರುವುದು:
- ಹಣದ ಜೊತೆಗೆ ಕನಿಷ್ಠ ರೇಷನ್
- ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೇ ಅಥವಾ ಶಾಶ್ವತ ನಿರ್ಧಾರವೇ?
- ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಉಚಿತ ಆಹಾರ ಮರಳಿ ಸಿಗುತ್ತದೆಯೇ?
ಪರಿಹಾರದ ಮಾರ್ಗವೇನು?
ತಜ್ಞರ ಅಭಿಪ್ರಾಯದಂತೆ, ಸರ್ಕಾರ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಬಹುದು:
- ₹1000 + ಭಾಗಶಃ ರೇಷನ್ – ಎರಡೂ ಸೇರಿಸಿದರೆ ಜನರಿಗೆ ನಿಜವಾದ ಲಾಭ
- ರೇಷನ್ ವಿತರಣೆಯಲ್ಲಿ ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಾರದರ್ಶಕತೆ
- ಗ್ರಾಮೀಣ ಮತ್ತು ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ವಿಭಿನ್ನ ನೀತಿ
- BPL ಕುಟುಂಬಗಳೊಂದಿಗೆ ನೇರ ಸಂವಾದ
ಸಮಾರೋಪ
BPL ಕಾರ್ಡ್ಧಾರಕರಿಗೆ ರೇಷನ್ ನೀಡದೇ ₹1000 ನೀಡುವ ಸರ್ಕಾರದ ನಿರ್ಧಾರ ಉದ್ದೇಶದಲ್ಲಿ ಒಳ್ಳೆಯದಾಗಿರಬಹುದು, ಆದರೆ ಅನುಭವದಲ್ಲಿ ಜನರಿಗೆ ಸಾಕಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಸತ್ಯ. ಅನ್ನವು ಹಣಕ್ಕಿಂತ ಮಿಗಿಲು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಬಡವರ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ. ಸರ್ಕಾರ ಜನರ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಆಲಿಸಿ, ಅನ್ನ ಮತ್ತು ಹಣ – ಎರಡರ ಸಮತೋಲನದ ನೀತಿ ರೂಪಿಸಬೇಕಿದೆ.
ಬಡವರ ಬದುಕು ಸುಧಾರಿಸಬೇಕಾದರೆ, ಕಾಗದದ ಮೇಲಿನ ಯೋಜನೆಗಳಿಗಿಂತ ನೆಲಮಟ್ಟದ ವಾಸ್ತವಕ್ಕೆ ಹೊಂದುವ ನಿರ್ಧಾರಗಳು ಅಗತ್ಯ.