ನಮ್ಮ ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಜಮೀನಿನ ವಿಚಾರಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, ಜಮೀನಿಗೆ ಹೋಗುವ ‘ದಾರಿಯ’ ವಿಚಾರಕ್ಕೇ ದೊಡ್ಡ ದೊಡ್ಡ ಯುದ್ಧಗಳಾಗುತ್ತವೆ. “ನಮ್ಮ ಹೊಲದ ಪಕ್ಕ ಇರೋನು ದಾರಿ ಬಿಡ್ತಿಲ್ಲ”, “ಹತ್ತಾರು ವರ್ಷದಿಂದ ಓಡಾಡ್ತಿದ್ದ ದಾರಿಗೆ ಬೇಲಿ ಹಾಕಿದ್ದಾರೆ” ಎಂಬ ಅಳಲು ಬಹುತೇಕ ರೈತರದ್ದು.
ನೀವು ಕೂಡ ಇಂತಹ ಸಮಸ್ಯೆಯಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದೀರಾ? ನಿಮ್ಮ ಹಕ್ಕಿನ ದಾರಿಯನ್ನು ಯಾರಾದರೂ ಅಗೆದು ಹಾಕಿದ್ದಾರಾ? ಹಾಗಿದ್ದರೆ ಗಾಬರಿ ಬೇಡ. ನಿಮ್ಮ ಹಕ್ಕನ್ನು ಮರಳಿ ಪಡೆಯಲು ಕಾನೂನಿನಲ್ಲಿ ಭರ್ಜರಿ ಅವಕಾಶವಿದೆ. ಅದು ಹೇಗೆ? ಇಲ್ಲಿದೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಾಹಿತಿ.
1. ದಾರಿ ಮುಚ್ಚುವುದು ಕೇವಲ ಜಗಳವಲ್ಲ, ಅದೊಂದು ಅಪರಾಧ
ಹಲವರು “ನನ್ನ ಜಮೀನು, ನಾನು ದಾರಿ ಬಿಡುವುದಿಲ್ಲ” ಎಂದು ಹಠ ಹಿಡಿಯುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಕಾನೂನು ಹೇಳುವುದೇ ಬೇರೆ. ನಿಮ್ಮ ಜಮೀನಿನ ನಕಾಶೆಯಲ್ಲಿ (Village Map) ಉಲ್ಲೇಖವಿರುವ ಕಾಲುದಾರಿ (Footpath) ಅಥವಾ ಬಂಡಿದಾರಿ (Cart Track) ಯಾರಪ್ಪನ ಸ್ವತ್ತೂ ಅಲ್ಲ. ಅದನ್ನು ಮುಚ್ಚುವುದು ಅಥವಾ ರೈತರ ಓಡಾಟಕ್ಕೆ ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸುವುದು ಕಾನೂನುಬಾಹಿರ (Illegal Offence).
2. ಕಾನೂನು ನಿಮ್ಮ ಪರವಾಗಿದೆ! (Legal Rights)
ನಮ್ಮ ಸಂವಿಧಾನ ಮತ್ತು ಕಂದಾಯ ಇಲಾಖೆ ರೈತರಿಗೆ ಮೂರು ಮುಖ್ಯ ರಕ್ಷಾಕವಚಗಳನ್ನು ನೀಡಿದೆ:
- ಕರ್ನಾಟಕ ಭೂ ಕಂದಾಯ ನಿಯಮಗಳು 1966: ಇದರ ನಿಯಮ 59ರ ಪ್ರಕಾರ, ನಿಮ್ಮ ದಾರಿಯ ಹಕ್ಕನ್ನು ನಿಮ್ಮ ಪಹಣಿ (RTC) ಯಲ್ಲೇ ನಮೂದಿಸಬಹುದು.
- ಭಾರತೀಯ ಸುಖಾನುಭೋಗ ಹಕ್ಕುಗಳ ಕಾಯ್ದೆ 1882: ಇದು ರೈತರ ಪಾಲಿನ ‘ಬ್ರಹ್ಮಾಸ್ತ್ರ’. ನಿಮ್ಮ ಜಮೀನನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಲು ನಿಮಗೆ ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕಿದೆ, ಅದನ್ನು ಯಾರೂ ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳುವಂತಿಲ್ಲ.
- CrPC ಕಲಂ 147: ದಾರಿಯ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಗಲಾಟೆಯಾಗಿ ಶಾಂತಿ ಭಂಗವಾದರೆ, ತಹಸೀಲ್ದಾರ್ಗೆ ‘ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್’ ಅಧಿಕಾರವಿರುತ್ತದೆ. ಅವರು ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಬಂದು ದಾರಿಯನ್ನು ಸುಗಮಗೊಳಿಸಬಹುದು.
3. ಬ್ರಿಟಿಷರ ಕಾಲದ ನಕಾಶೆಯೇ ಅಂತಿಮ ಸಾಕ್ಷಿ!
ಯಾರೇ ಬರಲಿ, ಎಷ್ಟೇ ವಾದ ಮಾಡಲಿ; ಹಳೆಯ ಮೂಲ ನಕಾಶೆ (Original Village Map) ಸುಳ್ಳು ಹೇಳುವುದಿಲ್ಲ. ಬ್ರಿಟಿಷರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ ಈ ನಕಾಶೆಗಳಲ್ಲಿ ದಾರಿಯ ಗುರುತು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿರುತ್ತದೆ. “ಇಲ್ಲಿ ದಾರಿಯೇ ಇರಲಿಲ್ಲ” ಎಂದು ಯಾರಾದರೂ ಸುಳ್ಳು ಹೇಳಿದರೆ, ಈ ನಕಾಶೆ ತೆಗೆಸಿ ತೋರಿಸಿದರೆ ಸಾಕು, ಅವರ ಬಾಯಿ ಬಂದ್ ಆಗುವುದು ಗ್ಯಾರಂಟಿ.
ಎಲ್ಲೆಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ದೂರುಗಳು ದಾಖಲಾಗಿವೆ? (ಜಿಲ್ಲಾವಾರು ಅಂಕಿ-ಅಂಶ)
ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಈಗಾಗಲೇ ಸಾವಿರಾರು ರೈತರು ಜಾಗೃತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ನೀವೂ ಯಾಕೆ ಸುಮ್ಮನಿರಬೇಕು?
| ಜಿಲ್ಲೆ | ದೂರುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ |
| ತುಮಕೂರು | 2,933 |
| ಹಾಸನ | 1,127 |
| ದಾವಣಗೆರೆ | 809 |
| ಬೆಂಗಳೂರು ದಕ್ಷಿಣ | 564 |
| ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು | 333 |
| ಇತರ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು | 2,148 |
| ಒಟ್ಟು | 7,914 |
ದಾರಿ ತೆರವುಗೊಳಿಸಲು ನೀವು ಮಾಡಬೇಕಾದ್ದು ಏನು?
- ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿ: ಮೊದಲು ನಿಮ್ಮ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ತಹಸೀಲ್ದಾರ್ ಕಚೇರಿಗೆ ಒಂದು ಲಿಖಿತ ಅರ್ಜಿ ನೀಡಿ.
- ದಾಖಲೆ ಒದಗಿಸಿ: ನಿಮ್ಮ ಜಮೀನಿನ ನಕಾಶೆ ಮತ್ತು ಪಹಣಿಯನ್ನು ಅರ್ಜಿಯೊಂದಿಗೆ ಲಗತ್ತಿಸಿ.
- ಸ್ಥಳ ಪರಿಶೀಲನೆ: ನಿಮ್ಮ ಅರ್ಜಿಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಗ್ರಾಮ ಆಡಳಿತಾಧಿಕಾರಿ (VA) ಮತ್ತು ಸರ್ವೇಯರ್ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಬಂದು ಪರಿಶೀಲನೆ ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ.
- ಪೊಲೀಸ್ ಸಹಾಯ: ಒಂದು ವೇಳೆ ದಾರಿ ಬಿಡಲು ಪಕ್ಕದವರು ಕಿರಿಕಿರಿ ಮಾಡಿದರೆ, ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಪೊಲೀಸ್ ರಕ್ಷಣೆಯೊಂದಿಗೆ ದಾರಿ ತೆರವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತಾರೆ.
ನೆನಪಿಡಿ: 2023ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 20ರಂದು ಸರ್ಕಾರವೇ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ಆದೇಶ ಹೊರಡಿಸಿದೆ. ನಕಾಶೆಯಲ್ಲಿರುವ ದಾರಿಗಳನ್ನು ಯಾವುದೇ ವಿಳಂಬವಿಲ್ಲದೆ ತೆರವು ಮಾಡಬೇಕು ಎಂದು ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಒಂದು ವೇಳೆ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ನಿಮ್ಮ ದೂರು ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯ ಮಾಡಿದರೆ, ನೀವು ಹಿರಿಯ ಕಂದಾಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಅಥವಾ ಜಿಲ್ಲಾಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ದೂರು ನೀಡಬಹುದು. ಹಕ್ಕು ಕೇಳದಿದ್ದರೆ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ, ಇಂದೇ ಎಚ್ಚೆತ್ತುಕೊಳ್ಳಿ.